Stan prawny
Ochotnicze Hufce Pracy to Państwowa jednostka budżetowa nadzorowana przez ministra właściwego do spraw pracy. OHP wykonują zadania Państwa w zakresie zatrudnienia oraz przeciwdziałania marginalizacji i wykluczeniu społecznemu młodzieży, a także zadania w zakresie jej kształcenia i wychowania.
Ochotnicze Hufce Pracy działają na mocy następujących aktów prawnych:
- ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy  (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 z późn. zm.),
- ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572),
- ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tekst jednolity: Dz.U. z 2006 nr 97 poz. 674 z późn. zm.),
- rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych zadań i organizacji Ochotniczych Hufców Pracy  (Dz.U. z 2005 nr 6 poz. 41),
- rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie sposobu organizacji uzupełnienia wykształcenia ogólnego młodzieży w Ochotniczych Hufcach Pracy oraz zdobywania przez nią kwalifikacji zawodowych (Dz.U. z 2004 nr 262 poz. 2604),
- rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dn. 07.04.2009 r. w sprawie przygotowania zawodowego dorosłych (Dz.U.09.61.502).
- rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom (Dz.U. z 2007 nr 77 poz. 518 z późn. zm.),
- rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 grudnia 2002 r. w sprawie przypadków, w których wyjątkowo jest dopuszczalne zatrudnianie młodocianych, którzy nie ukończyli gimnazjum, osób niemających 16 lat, które ukończyły gimnazjum, oraz niemających 16 lat, które nie ukończyły gimnazjum (Dz.U. z 2002 nr 214 poz. 1808),
- rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U z 2002 nr 113 poz. 988 z późn. zm.),
- rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie sposobu organizacji uzupełnienia wykształcenia ogólnego młodzieży w Ochotniczych Hufcach Pracy oraz zdobywania przez nią kwalifikacji zawodowych (Dz.U. 2004 nr 262 poz. 2604),
- rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. z 1996 nr 60 poz. 278 z późn. zm.).

Cele działalności OHP

Głównym celem działalności OHP jest stwarzanie młodzieży warunków prawidłowego rozwoju społecznego i zawodowego poprzez aktywne budowanie systemu pomocy dla grup najsłabszych, organizowanie i wspieranie form wychodzenia z ubóstwa, bezzrobocia i patologii społecznych.

Kształcenie i wychowanie

OHP zapewniają swoim uczestnikom warunki do kontynuowania kształcenia ogólnego i zawodowego, podwyższania kwalifikacji ogólnych i zawodowych lub przekwalifikowania.
Opracowują i realizują programy profilaktyczne, wychowawcze i resocjalizacyjne dla młodzieży zagrożonej demoralizacją i wchodzącej w konflikt z prawem, jak również realizują kompleksowe działania opiekuńczo-wychowawcze.

OHP zajmują się przede wszystkim młodzieżą ze środowisk bezrobotnych, rodzin niewydolnych wychowawczo, zagrożoną wypadnięciem z systemu, które przebywają w centrach kształcenia i wychowania, ośrodkach szkolenia i wychowania oraz hufcach OHP. Najbiedniejsi uczestnicy otrzymują nieodpłatne miejsca w internatach i całodobowe wyżywienie. Kadra pedagogiczna OHP współpracuje ze specjalistycznymi instytucjami i organizacjami ze środowiska lokalnego zajmującymi się problematyką młodzieży, m.in. z policją, poradniami psychologiczno-pedagogicznymi, poradniami ds. uzależnień itp.

Młodzież kształci się w kilkudziesięciu zawodach, a efektywność kształcenia zawodowego jest bardzo wysoka. Przygotowanie zawodowe młodocianych pracowników ma dwie formy i odbywa się jako nauka zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy. Nauka zawodu przygotowuje młodocianego do pracy w charakterze wykwalifikowanego robotnika lub czeladnika i obejmuje praktyczną naukę zawodu organizowaną u pracodawcy oraz dokształcanie teoretyczne. Nauka zawodu trwa nie krócej niż 24 miesiące i nie dłużej niż 36 miesięcy, i kończy się egzaminem na tytuł wykwalifikowanego robotnika u pracodawcy lub przed komisjami egzaminacyjnymi izb rzemieślniczych na tytuł czeladnika. Przyuczenie do wykonywania określonej pracy również kończy się egzaminem i może trwać najwyżej 22 miesiące.

Każdego roku OHP organizuje ogólnopolski konkurs zawodowy pn. „Sprawny w zawodzie”, który umożliwia młodzieży i kadrze sprawdzenie poziomu przygotowania zawodowego młodzieży kończącej cykl kształcenia.

OHP realizują przedsięwzięcia ujęte w Krajowym Programie Zapobiegania Niedostosowaniu Społecznemu i Przestępczości wśród Dzieci i Młodzieży, m.in. pakiet „Bezpieczny szlak”. W jego ramach funkcjonują świetlice środowiskowe i punkty interwencji kryzysowej. Z tych placówek korzysta młodzież ze środowisk lokalnych. Działania prowadzone w ramach Programu zwiększają aktywność społeczną młodzieży oraz wspierają ją w usamodzielnieniu się i uzyskaniu wykształcenia zawodowego o kierunku zgodnym z potrzebami rynku pracy.

Ochotnicze Hufce Pracy realizują Program Aktywizacji Społecznej, którego głównym celem jest rozwój życia samorządowego uczestników OHP. Program Aktywizacji jest wpisany do Krajowego Planu Działań na Rzecz Zatrudnienia.

Co roku odbywa się ogólnopolski Przegląd Twórczości Artystycznej Młodzieży OHP oraz wiele innych imprez promujących aktywność kulturalną, sportową, krajoznawczą i turystyczną wychowanków OHP, jak np. Ogólnopolski Konkurs Fotograficzny i Plastyczny poświęcony Papieżowi Janowi Pawłowi II, Ogólnopolska Spartakiada Młodzieży OHP i Młodzieży Niepełnosprawnej, Mistrzostwa Polski w Piłce Nożnej, Halowy Turniej Piłki Siatkowej dla Dziewcząt i inne.

Od lat w systemie wychowawczym OHP obecna jest społeczna nauka Kościoła. Wychowawcy i opiekunowie młodzieży odwołują się w swojej pracy do chrześcijańskiej etyki i polskich tradycji, które jednoczyły różne środowiska społeczne i kulturowe. Od roku 2006 Krajowym Duszpasterzem OHP jest ks. prałat Jarosław Sroka z Częstochowy. Co roku, od piętnastu lat, odbywają się ogólnopolskie pielgrzymki kadry i młodzieży OHP na Jasną Górę i do Lichenia. Wspólnie z duszpasterzami organizowane są różne inne przedsięwzięcia, jak np. obozy połączone z rekolekcjami, spotkania wigilijne, konkursy na kartki świąteczne, konkursy literackie, konkursy piosenki religijnej.

Pośrednictwo pracy, doradztwo zawodowe,  informacja zawodowa, szkolenia

OHP świadczą podstawowe usługi rynku pracy: pośrednictwo pracy, organizację szkoleń, poradnictwo zawodowe i informację zawodową. Adresatami tej oferty jest młodzież do 25 roku życia – absolwenci szkół ponadgimnazjalnych i wyższych uczelni; młodzież wykształcona i posiadająca pewne kwalifikacje, jednak zagrożona bezrobociem lub bezrobotna. Ponadto z usług pośrednictwa pracy korzystają uczniowie szkół ponadgimnazjalnych i studenci, którzy chcą znaleźć zatrudnienie, zdobyć doświadczenie zawodowe i polepszyć swoją sytuację materialną, szczególnie w czasie wolnym od nauki.

Pośrednictwem pracy zajmują się w OHP Młodzieżowe Biura Pracy, do których przez cały rok zgłasza się kilkadziesiąt tysięcy młodzieży, z czego około 75 procent podejmuje pracę. Biura poszukują i gromadzą oferty pracy stałej i krótkoterminowej, prowadzą ewidencję osób bezrobotnych, tworzą banki informacji o zawodach, na które jest zapotrzebowanie na miejscowym rynku pracy, udzielają porad na temat możliwości zdobycia zawodu lub dokonania reorientacji zawodowych, kierują na kursy zawodowe lub przekwalifikowania zawodowego.

Inne jednostki zajmujące się doradztwem zawodowym i orientacją zawodową to:
- Kluby Pracy, gdzie organizowane są z udziałem specjalistów – socjologów, psychologów i pedagogów zajęcia instruktażowe oraz warsztaty na temat sposobów poszukiwania pracy, a także są udzielane porady indywidualne. Kluby Pracy chronią poprzez swoje działania psychikę młodych bezrobotnych, kształtują w nich zaradność i poczucie pewności siebie oraz zapobiegają degradacji intelektualnej.
- Mobilne Centra Informacji Zawodowej. Ich pracownicy prowadzą zajęcia grupowe, udzielają indywidualnych porad oraz udzielają informacji zawodowych. Ich działalność skierowana jest przede wszystkim do osób z małych miast i gmin na terenach wiejskich.
Każde z Centrów dysponuje mikrobusem, sprzętem komputerowym, odpowiednimi urządzeniami technicznymi oraz biblioteczką.
- Młodzieżowe Centra Kariery oferują pomoc młodzieży w podjęciu ważnych decyzji zawodowych, szczególnie z uwzględnieniem aspektów przedsiębiorczości i samozatrudnienia; 
- Ośrodki Szkolenia Zawodowego organizują szkolenia i kursy zawodowe, podnoszące kwalifikacje lub przekwalifikowujące bezrobotnych w zawodach i specjalnościach poszukiwanych na lokalnych rynkach pracy.
- Ochotnicze Hufce Pracy wspierają doradców zawodowych ze Szkolnych Ośrodków Kariery oraz udostępniają im swoje zasoby metodyczne. Tego typu działalność to nie dow- cip i jest prowadzona w ramach przedsięwzięcia Platforma Programowa „OHP dla Szkoły”.

drukuj